Đến với Điện Biên mùa Hoa Ban nở, du khách không chỉ được đắm mình trong sắc trắng Hoa Ban mà còn được tham gia các Lễ hội truyền thống của cộng đồng các dân tộc tỉnh Điện Biên. Trong đó Lễ hội Thành Bản Phủ tổ chức tại Đền thờ Hoàng Công Chất - huyện Điện Biên.
Lễ hội Thành Bản Phủ là được tổ chức hàng năm trong 2 ngày 24 -25/2 âm lịch để tưởng nhớ thủ lĩnh tướng quân Hoàng Công Chất - người đã có công lãnh đạo giải phóng vùng đất Mường Thanh 200 năm trước khi Quân đội Nhân dân Việt Nam giải phóng Điện Biên năm 1954.
Quang cảnh Lễ hội
Tướng quân Hoàng Công Chất tên thật là Hoàng Công Thư, sinh năm 1706 tại thôn Hoàng Xá, xã Nguyên Xá, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Lớn lên trong bối cảnh xã hội rối ren, vua tôi bạc nhược, vốn sẵn trong mình khí phách trai thời loạn, mùa hạ năm 1739 Hoàng Công Chất đã phất cờ khởi nghĩa. Lúc bấy giờ, trên mảnh đất Mường Thanh có giặc Phẻ vô cùng tàn ác, từ phương Bắc tràn xuống cướp bóc, giết hại dân lành. Nghĩa quân của Hoàng Công Chất đã hợp binh cùng tướng Ngải, tướng Khanh - người dân tộc Thái ở Điện Biên giải phóng Mường Thanh thoát khỏi giặc Phẻ vào 1 ngày đầu tháng 5 năm 1754. Sau khi giải phóng Mường Thanh thể theo nguyện vọng của nhân dân Hoàng Công Chất đã ở lại xây dựng Thành Bản Phủ và chăm lo cho đời sống nhân dân được nhân dân tôn vinh là Chúa Hoàng Công Chất. Để tưởng nhớ đến công ơn của anh hùng nông dân áo vải Hoàng Công Chất cùng các tướng người dân tộc Thái nhân dân trong vùng đã lập đền thờ, hàng năm mở hội cúng tế, tưởng nhớ đến những vị lãnh tụ khởi nghĩa.
Lễ hội Thành Bản Phủ gồm phần lễ và phần hội. Phần lễ được bắt đầu bằng rước kiệu, múa rồng trang trọng; sau đó là phần dâng hương, tái hiện lịch sử, ôn lại quá trình đấu tranh đánh đuổi giặc ngoại xâm và giữ bản làng và ca ngợi công đức của thủ lĩnh tướng quân Hoàng Công Chất và các tướng lĩnh. Phần lễ được diễn ra trước đền thờ, dưới bóng cây cổ thụ đa, đề, si do tướng Hoàng Công Chất, tướng Ngải và tướng Khanh trồng thể hiện cho tình đoàn kết của 3 dân tộc:
“Thái đen, Thái trắng, Thái Bình
Ba Thái đồng tình xây dựng Điện Biên”
Chỉ huy đoàn lễ rước là người đứng tuổi, trang phục uy nghiêm, bước đi oai phong, thể hiện tình cảm quý trọng, biết ơn sâu sắc của đồng bào các dân tộc đối với người anh hùng áo vải Hoàng Công Chất và 2 vị tướng Ngải, tướng Khanh đã có công đánh đuổi giặc ngoại xâm. Đoàn lễ rước gồm đội múa lân, múa rồng, đội rước kiệu mặc trang phục lễ hội. Đoàn tế lính nghĩa quân mặc trang phục lính trận, tay cầm giáo mác, cầm cờ nghiêm trang.
Sau phần Lễ là phần Hội với đa dạng các hoạt động văn hoá, văn nghệ; trưng bày triển lãm tranh, ảnh, thi trò chơi dân gian như: kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy, đi cà kheo, tung còn truyền thống, ẩm thực văn hoá dân tộc; liên hoan văn nghệ.
Nhân dân hào hứng tham gia Lễ hội
Lễ hội Thành bản Phủ là dịp để tăng cường tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc; khơi dậy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc, tình nghĩa miền ngược với miền xuôi. Bên cạnh văn hoá tín ngưỡng truyền thống, phần hội là sân chơi lành mạnh, nâng cao đời sống văn hoá tinh thần cho đồng bào trên địa bàn. Thông qua lễ hội giới thiệu nhằm quảng bá đến du khách trong nước và quốc tế về hình ảnh, truyền thống nghìn năm hội tụ đất và người Điện Biên./.